Czy warto dopłacić do czujnika? Policzyliśmy to na 102 modelach

Czujnik jakości powietrza to najczęściej reklamowana różnica między tańszym a droższym oczyszczaczem. Policzyliśmy, ile on naprawdę kosztuje w naszym rankingu 102 modeli, i wyszło coś odwrotnego do intuicji: w trzech z czterech klas wydajności urządzenia z czujnikiem są tańsze od tych bez niego.

Skąd bierze się wrażenie, że czujnik kosztuje

Jeśli po prostu podzielić ranking na dwie grupy, różnica wygląda przekonująco. Mediana ceny 58 modeli z czujnikiem to 1699 zł, mediana 43 modeli bez czujnika to 1449 zł. Dwieście pięćdziesiąt złotych dopłaty, dokładnie tak, jak sugeruje opis w sklepie.

Problem w tym, że te dwie grupy nie są porównywalne. Czujniki montuje się w wyższych wariantach serii, razem z mocniejszym wentylatorem, większym filtrem i aplikacją. Porównując je wprost, mierzymy różnicę między klasami urządzeń, a nie cenę czujnika.

Co się dzieje po zrównaniu wydajności

Podzieliliśmy więc ranking na pasma według CADR, czyli realnej wydajności, i porównaliśmy ceny wewnątrz każdego z nich osobno.

Podane wartości to mediany cen w naszym rankingu. Pasmo poniżej 200 m³/h pomijamy, bo jest w nim tylko jeden model z czujnikiem, a z jednego urządzenia nie da się liczyć mediany.

Kierunek zmienia się z pasma na pasmo, a w dwóch z trzech jest ujemny. Nie istnieje coś takiego jak stała dopłata za czujnik. Istnieją modele droższe i tańsze, a czujnik bywa w jednych i w drugich.

Dwie marki, dwa przeciwne wnioski

Najlepiej widać to na parach z tej samej marki o zbliżonej wydajności.

U Sharpa czujnik idzie w parze z dużą różnicą ceny. UA-KIL60E-W z czujnikiem kosztuje 3999 zł, a FP-J60EU-W bez czujnika i o CADR niższym zaledwie o 20 m³/h kosztuje 1699 zł. To 2300 zł różnicy.

U Cowaya jest dokładnie odwrotnie. Classic ma czujnik, CADR 300 m³/h i kosztuje 999 zł. Hue&Healing czujnika nie ma, ma niższy CADR 270 m³/h i kosztuje 1449 zł. Model z czujnikiem jest tu o 450 zł tańszy od modelu bez czujnika.

Te dwie pary pochodzą z tego samego rankingu i dotyczą tego samego elementu wyposażenia. Wniosek jest taki, że cena mówi o pozycji modelu w ofercie producenta, a nie o tym, czy ma czujnik.

Za co dokładnie płacisz, gdy płacisz za czujnik

Tu zaczyna się część, której nie widać w karcie produktu. Czujnik pokazuje wynik przez kolorowy wskaźnik albo liczbę na wyświetlaczu, ale żeby ten odczyt do czegoś służył, trzeba wiedzieć, co oznacza.

Sprawdziliśmy to w instrukcjach producentów. Z 59 modeli z czujnikiem w naszym rankingu progi wskaźnika ma udokumentowane 32, a 27 nie ma ich nigdzie. Prawie połowa urządzeń z czujnikiem nie mówi więc użytkownikowi, przy jakim stężeniu zmienia kolor.

Gorzej, że różnica idzie wzdłuż marek. Spośród siedmiu marek, dla których dotarliśmy do dokumentacji skali, trzy nie podają żadnych wartości liczbowych: Sharp, Coway i Ideal, razem 14 modeli. Dostajesz kolor i słowo „zanieczyszczone", bez informacji, czy chodzi o 30, czy o 130 mikrogramów. U Sharpa dochodzi jeszcze regulowana czułość czujnika, więc ten sam kolor u dwóch osób może oznaczać co innego.

Liczby podają Philips, Xiaomi, Levoit i Electrolux. Szczegółowe zestawienie progów tych marek opisaliśmy w osobnym tekście: czerwona lampka znaczy co innego u Levoita, Philipsa i Xiaomi.

Skala kończy się tam, gdzie w Polsce zaczyna się problem

Jest jeszcze jedno ograniczenie, wspólne dla prawie wszystkich marek, które w ogóle podają liczby. Philips, Xiaomi i Levoit mają najwyższy poziom wskaźnika zdefiniowany jako powyżej 55 µg/m³ i na tym skala się kończy.

W polskim sezonie smogowym stężenie PM2.5 potrafi przekraczać tę wartość wielokrotnie. Dla wskaźnika oznacza to, że przy 60 i przy 200 mikrogramach świeci tak samo na czerwono. Akurat wtedy, gdy różnica jest największa, czujnik przestaje ją pokazywać.

Wyjątkiem jest Electrolux, który jako jedyna marka w naszym rankingu rozbija zakres powyżej 55 na trzy kolejne poziomy: do 150, do 250 i powyżej 250 µg/m³. Sześciostopniowa skala jest w tej grupie odosobniona.

Kiedy czujnik naprawdę się przydaje

Mimo wszystkiego powyżej czujnik ma konkretne zastosowania i warto je nazwać wprost.

• Tryb automatyczny. Bez czujnika urządzenie pracuje na biegu, który ustawisz ręcznie. Z czujnikiem samo zwalnia, gdy powietrze jest czyste, co w praktyce oznacza ciszej i mniej prądu przez większość doby.
• Reakcja na zdarzenia. Smażenie, sprzątanie, otwarte okno przy ruchliwej ulicy. Automat podnosi obroty od razu, a Ty nie musisz o tym pamiętać.
• Sprawdzenie, czy urządzenie jest dobrane do pokoju. Jeśli wskaźnik godzinami nie schodzi z poziomu ostrzegawczego, oczyszczacz najpewniej jest za słaby na to pomieszczenie. To samo policzysz z góry naszym przelicznikiem CADR na wymiany powietrza.

Czujnik nie przydaje się natomiast do tego, do czego bywa sprzedawany, czyli do pomiaru jakości powietrza. To nie jest miernik. Producenci nie podają dokładności, a w połowie przypadków nie podają nawet progów.

Jak podjąć decyzję

Z naszych danych wynika prosta kolejność. Najpierw dobierz wydajność do metrażu, bo to jedyny parametr, który przesądza o skuteczności. Dopiero wewnątrz tego, co zostanie, patrz na czujnik, i sprawdź, czy producent podaje progi, bo bez nich odczyt jest wskazówką, a nie informacją.

Warto też wiedzieć, że czujnik nie jest znakiem wysokiej półki. Najtańszy model z czujnikiem w naszym rankingu to Xiaomi Smart Air Purifier 4 Compact za 399 zł, a najtańszy model bez czujnika kosztuje 280 zł. Cała różnica między najtańszym wejściem w jedną i w drugą grupę to niecałe 120 zł.

Które modele mają czujnik, a które nie, i przy jakich progach działa, sprawdzisz w kolumnach Czujnik i Progi wskaźnika w tabeli wszystkich parametrów. Progi konkretnego urządzenia są też na jego karcie produktu, razem ze wskazaniem instrukcji, z której je wzięliśmy.

Podsumowanie

Po zrównaniu wydajności dopłata za czujnik znika, a w dwóch z trzech porównywalnych pasm modele z czujnikiem mają niższą medianę ceny. Czujnik jest wart uwagi ze względu na tryb automatyczny, a nie ze względu na pomiar, bo prawie połowa urządzeń z czujnikiem nie ma opublikowanych progów, trzy marki z siedmiu nie podają żadnych liczb, a u większości pozostałych skala kończy się na 55 µg/m³. Kupuj wydajność, a czujnik traktuj jako wygodę, która czasem nic nie kosztuje.